Thực trạng huy động vốn trái phiếu chính phủ quý I/2026 

Một số kết quả đạt được 

Trên cơ sở dự toán ngân sách nhà nước năm 2026 được Quốc hội thông qua và kế hoạch vay, trả nợ công năm 2026 được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, Bộ Tài chính (Kho bạc Nhà nước) đã thông báo kế hoạch phát hành trái phiếu Chính phủ năm 2026 (đợt 1) với quy mô 500.000 tỷ đồng. Trong 

bối cảnh thị trường tiền tệ có nhiều biến động, đặc biệt là mặt bằng lãi suất gia tăng và thanh khoản hệ thống ngân hàng chưa thực sự cải thiện, công tác huy động vốn trái phiếu Chính phủ trong quý I/2026 vẫn đạt được một số kết quả tích cực, thể hiện trên các khía cạnh về quy mô huy động, cơ cấu kỳ hạn và cơ chế điều hành lãi suất phát hành. 

Thứ nhất, công tác huy động vốn trái phiếu chính phủ duy trì được quy mô huy động tương đối ổn định. Cụ thể, hết quý I/2026, Kho bạc Nhà nước huy động được 80.101 tỷ đồng vốn trái phiếu chính phủ, đạt 72,8% kế hoạch quý I/2026, đạt khoảng 16% kế hoạch năm 2026. Khối lượng huy động ghi nhận sự cải thiện rõ rệt so với quý IV/2025 nhưng vẫn thấp hơn so với cùng kỳ năm trước. Cụ thể, tổng khối lượng huy động quý I/2026 tăng 132% so với quý IV/2025, song giảm 27% so với quý I/2025. Kết quả này đạt được trong bối cảnh lãi suất liên ngân hàng nhiều biến động trong quý I/2026: Lãi suất kỳ hạn qua đêm có thời điểm lên đến 17%/năm, bình quân đạt 5,84%/năm, tăng 1,27%/năm so với cùng kỳ năm 2025. Bên cạnh đó, thanh khoản hệ thống ngân hàng chưa cải thiện, dự kiến tăng trưởng tín dụng năm 2026 khoảng 15%. Điều này cho thấy kênh trái phiếu chính phủ vẫn duy trì được khả năng huy động vốn trung và dài hạn cho ngân sách nhà nước, ngay cả khi chi phí vốn trên thị trường có xu hướng tăng. 

Thứ hai, cơ cấu huy động vốn trái phiếu chính phủ trong quý I/2026 chủ yếu được phát hành ở các kỳ hạn trung và dài hạn, trong đó khối lượng trúng thầu tại kỳ hạn 5 năm đạt 640 tỷ đồng, kỳ hạn 10 năm đạt 78.511 tỷ đồng và kỳ hạn 15 năm đạt 950 tỷ đồng, với kỳ hạn phát hành bình quân đạt 10,02 năm; thời gian đáo hạn bình quân danh mục đạt 8,44 năm. Việc duy trì kỳ hạn phát hành bình quân ở mức tương đối cao góp phần giảm áp lực trả nợ ngắn hạn; hạn chế rủi ro tái cấp vốn trong ngắn hạn; phù hợp với định hướng về quản lý nợ công theo hướng bền vững. 

Thứ ba, công tác huy động vốn trái phiếu chính phủ bám sát tín hiệu thị trường: Lãi suất phát hành (lãi suất trúng thầu) bình quân trong quý I/2026 đạt 4,06%/năm, tăng khoảng 0,8 điểm phần trăm so với mức bình quân năm 2025. Việc chấp nhận mức lãi suất cao hơn để đảm bảo khối lượng huy động cho thấy cơ chế huy động vốn trái phiếu chính phủ đã vận hành theo nguyên tắc thị trường; công tác điều hành có sự điều chỉnh linh hoạt theo điều kiện thanh khoản và kỳ vọng lãi suất. 

Một số vấn đề đặt ra 

Bên cạnh kết quả đạt được, công tác huy động vốn trái phiếu chính phủ vẫn còn một số hạn chế như sau: 

Mặc dù Kho bạc Nhà nước đã tổ chức gọi thầu trái phiếu chính phủ ở các kỳ hạn 20 - 30 năm, nhưng không huy động được khối lượng phát hành tại các kỳ hạn này. Điều này cho thấy cầu của nhà đầu tư đối với trái phiếu kỳ hạn rất dài đang suy yếu trong bối cảnh lãi suất tăng, khi nhà đầu tư yêu cầu mức lợi suất cao hơn để bù đắp rủi ro lãi suất. Xét trong trung và dài hạn, việc không huy động được được trái phiếu kỳ hạn 20 - 30 năm có thể làm chậm lại quá trình kéo dài kỳ hạn danh mục nợ công; nghĩa vụ trả nợ trong tương lai có thể bị dồn vào một khoảng thời gian nhất định, làm gia tăng rủi ro tái cấp vốn. Ngoài ra, nếu xu hướng ưu tiên giảm chi phí vay trong ngắn hạn tiếp tục kéo dài, có thể dẫn tới sự mất cân đối giữa mục tiêu tiết kiệm chi phí trước mắt và mục tiêu đảm bảo an toàn nợ trong dài hạn. 

Về chi phí huy động, mặt bằng lợi suất trái phiếu Chính phủ có xu hướng gia tăng. Đến cuối quý I/2026, lợi suất trúng thầu kỳ hạn 5 năm đạt khoảng 3,60%/năm, kỳ hạn 10 năm đạt 4,11%/năm và kỳ hạn 15 năm đạt 4,20%/năm, tăng tương ứng từ 10 đến 30 điểm cơ bản so với quý trước. Bình quân chung, lãi suất phát hành đạt khoảng 4,06%/năm, cao hơn khoảng 0,8 điểm phần trăm so với năm 2025, cho thấy áp lực chi phí vốn đang gia tăng rõ rệt. 

Thị trường trái phiếu chính phủ Việt Nam hiện có mức độ tập trung cao vào các nhà đầu tư tổ chức trong nước, chủ yếu là ngân hàng thương mại và khu vực bảo hiểm, trong đó Bảo hiểm Xã hội Việt Nam là nhà đầu tư lớn nhất. Cơ cấu này giúp duy trì sự ổn định của thị trường, nhưng đồng thời phản ánh mức độ đa dạng hóa nhà đầu tư còn hạn chế. Cụ thể, thị trường còn thiếu vắng các quỹ hưu trí tự nguyện quy mô lớn và các nhà đầu tư tổ chức dài hạn chuyên nghiệp. Điều này làm hạn chế khả năng hình thành cầu linh hoạt và bền vững đối với trái phiếu kỳ hạn dài, đặc biệt trong điều kiện thị trường biến động. 

Triển vọng huy động vốn trái phiếu Chính phủ quý II/2026 

Bước sang quý II/2026, hoạt động huy động vốn trái phiếu Chính phủ được kỳ vọng sẽ có nhiều yếu tố thuận lợi hơn. Trước hết, nhu cầu vốn cho ngân sách nhà nước, đặc biệt là phục vụ giải ngân đầu tư công, sẽ tạo động lực thúc đẩy khối lượng phát hành gia tăng so với quý I/2026. Với tỷ lệ thực hiện kế hoạch năm mới đạt khoảng 12,1% sau quý đầu tiên, dư địa để đẩy mạnh huy động vốn trong các quý tiếp theo vẫn còn rất lớn. 

Bên cạnh đó, cơ chế điều hành phát hành trái phiếu Chính phủ ngày càng linh hoạt, bám sát tín hiệu thị trường, góp phần cải thiện hiệu quả các phiên đấu thầu. Việc chủ động điều chỉnh khối lượng, kỳ hạn và mức lãi suất phát hành phù hợp với điều kiện thị trường sẽ giúp nâng cao tỷ lệ trúng thầu và đảm bảo tiến độ huy động vốn. 

Ở góc độ thị trường, nhu cầu đầu tư đối với trái phiếu Chính phủ vẫn được duy trì tương đối ổn định, đặc biệt ở các kỳ hạn trung và dài hạn từ 10 đến 15 năm - phân khúc có tính thanh khoản cao và phù hợp với cấu trúc tài sản của các tổ chức tài chính trong nước. Điều này tạo nền tảng quan trọng để Kho bạc Nhà nước tiếp tục tập trung huy động vốn ở các kỳ hạn chủ lực, qua đó vừa đảm bảo hiệu quả huy động, vừa kiểm soát rủi ro danh mục nợ. 

Ngoài ra, mặc dù mặt bằng lãi suất vẫn ở mức tương đối cao, nhưng nếu các điều kiện vĩ mô dần ổn định hơn trong quý II/2026, áp lực lên chi phí huy động vốn có thể được kiểm soát ở mức hợp lý. Trong bối cảnh đó, thị trường trái phiếu Chính phủ vẫn có dư địa để phát triển ổn định, tiếp tục đóng vai trò là kênh dẫn vốn an toàn và hiệu quả cho nền kinh tế. 

Nhìn chung, trong quý I/2026, hoạt động huy động vốn trái phiếu Chính phủ đã duy trì được sự ổn định về quy mô trong bối cảnh thị trường còn nhiều biến động, đồng thời tiếp tục khẳng định vai trò là công cụ tài chính quan trọng của Chính phủ trong việc đảm bảo cân đối ngân sách. Mặc dù vẫn tồn tại những thách thức nhất định về chi phí vốn và cơ cấu kỳ hạn, triển vọng trong quý II/2026 được đánh giá theo hướng tích cực, với nhiều yếu tố hỗ trợ từ nhu cầu vốn, cơ chế điều hành linh hoạt và nền tảng thị trường tương đối vững. Đây sẽ là cơ sở quan trọng để tiếp tục nâng cao hiệu quả huy động vốn, góp phần ổn định kinh tế vĩ mô và thúc đẩy tăng trưởng trong năm 2026.

Quỳnh Hoàng

Nguồn: Trung tâm Thông tin kinh tế, tài chính và thống kê