Hoàn thiện khung tài chính Bảo hiểm tiền gửi Việt Nam theo hướng an toàn, bền vững
02/04/2026 15:43
Bộ Tài chính đã ban hành Thông tư số 33/2026/TT-BTC quy định chế độ tài chính đối với Bảo hiểm tiền gửi Việt Nam, cụ thể hóa các nội dung tại Luật Bảo hiểm tiền gửi năm 2025. Thông tư nhấn mạnh nguyên tắc tự chủ, minh bạch và bảo toàn vốn. Đây được xem là bước hoàn thiện quan trọng nhằm nâng cao năng lực tài chính và vai trò ổn định hệ thống của tổ chức này trong bối cảnh mới.

Ảnh minh họa
Khẳng định rõ mô hình tổ chức tài chính đặc thù, tăng cường tự chủ
Theo quy định tại Thông tư, Bảo hiểm tiền gửi Việt Nam là tổ chức tài chính nhà nước hoạt động không vì mục tiêu lợi nhuận, thực hiện cơ chế tự chủ tài chính và tự bù đắp chi phí. Việc xác lập rõ nguyên tắc này không chỉ làm rõ bản chất hoạt động mà còn đặt nền tảng cho việc nâng cao tính chủ động trong quản lý nguồn lực, giảm dần sự phụ thuộc vào ngân sách nhà nước.
Đồng thời, cơ chế thu - chi tài chính, hạch toán và quyết toán được yêu cầu thực hiện theo quy định của Thông tư và các văn bản pháp luật liên quan, bảo đảm tính minh bạch, đầy đủ và kịp thời trong phản ánh tình hình tài chính. Đây là một trong những nội dung then chốt nhằm nâng cao trách nhiệm giải trình của tổ chức này trong bối cảnh yêu cầu giám sát tài chính ngày càng chặt chẽ.
Siết chặt quản lý vốn, đặt trọng tâm bảo toàn và phát triển nguồn lực
Một điểm nhấn đáng chú ý của Thông tư 33 là việc quy định cụ thể về nguồn vốn hoạt động và nguyên tắc sử dụng vốn. Theo đó, nguồn vốn của Bảo hiểm tiền gửi Việt Nam được hình thành theo quy định của Luật Bảo hiểm tiền gửi, đồng thời việc sử dụng vốn phải bảo đảm đúng mục đích, hiệu quả và đặc biệt là nguyên tắc bảo toàn vốn.
Thông tư yêu cầu tổ chức này phải theo dõi đầy đủ, chính xác toàn bộ vốn và tài sản hiện có, phản ánh kịp thời biến động trong quá trình hoạt động, đồng thời quy định rõ trách nhiệm đối với các trường hợp làm thất thoát hoặc hư hỏng tài sản. Quy định này góp phần tăng cường kỷ luật tài chính, hạn chế rủi ro trong quản lý tài sản công.
Đáng chú ý, hoạt động đầu tư và mua sắm tài sản cố định được đặt dưới giới hạn kiểm soát chặt chẽ, với tổng giá trị không vượt quá 30% vốn chủ sở hữu tại thời điểm gần nhất. Đồng thời, việc đầu tư phải bảo đảm minh bạch, tiết kiệm, hiệu quả và phù hợp với quy mô hoạt động. Đây là cơ chế quan trọng nhằm phòng ngừa tình trạng đầu tư dàn trải, kém hiệu quả trong các tổ chức tài chính nhà nước.
Hoàn thiện cơ cấu chi phí, tăng cường kiểm soát hiệu quả sử dụng nguồn lực
Thông tư 33 quy định tương đối đầy đủ và chi tiết về các khoản chi của Bảo hiểm tiền gửi Việt Nam, bao gồm: chi hoạt động nghiệp vụ bảo hiểm tiền gửi, chi đầu tư, chi cho người quản lý và người lao động, chi quản lý và các khoản chi khác.
Đối với chi cho người lao động, Thông tư quy định rõ các khoản như tiền lương, phụ cấp, bảo hiểm, chi phúc lợi, đào tạo, chăm sóc sức khỏe… bảo đảm phù hợp với quy định của pháp luật lao động. Trong khi đó, các khoản chi quản lý như văn phòng phẩm, công tác phí, hội nghị, đào tạo, nghiên cứu khoa học, thuê chuyên gia… đều phải được thực hiện trong phạm vi kế hoạch được Hội đồng quản trị phê duyệt.
Đáng lưu ý, Thông tư nhấn mạnh các khoản chi liên quan đến nghiên cứu, ứng dụng khoa học công nghệ, đào tạo và thuê chuyên gia - những yếu tố then chốt nhằm nâng cao năng lực chuyên môn và khả năng thích ứng của tổ chức trong bối cảnh chuyển đổi số và hội nhập tài chính.
Bên cạnh đó, các khoản chi dự phòng rủi ro được quy định theo hướng phù hợp với các chuẩn mực kế toán và quy định pháp luật hiện hành, bao gồm cả dự phòng đối với các khoản đầu tư và trái phiếu dài hạn. Điều này góp phần tăng cường khả năng chống chịu của tổ chức trước các cú sốc tài chính.
Bổ sung cơ chế ứng phó rủi ro hệ thống, tăng vai trò ổn định tài chính
Thông tư cũng quy định một loạt khoản chi phục vụ trực tiếp cho việc xử lý rủi ro và tham gia ổn định hệ thống tài chính, như chi tham gia xử lý sự cố trong tổ chức tín dụng, chi quản lý, thanh lý tài sản, chi đào tạo và phổ biến kiến thức về bảo hiểm tiền gửi.
Việc bổ sung các nội dung này cho thấy vai trò ngày càng quan trọng của Bảo hiểm tiền gửi Việt Nam không chỉ dừng lại ở chức năng bảo vệ người gửi tiền, mà còn tham gia sâu hơn vào quá trình bảo đảm an toàn hệ thống tài chính - ngân hàng.
Chuẩn hóa quy trình lập và giám sát kế hoạch tài chính
Thông tư 33 dành riêng các điều khoản quy định về kế hoạch tài chính và năm tài chính của Bảo hiểm tiền gửi Việt Nam. Theo đó, kế hoạch tài chính hằng năm bao gồm kế hoạch nguồn vốn, thu nhập, chi phí và chênh lệch thu - chi.
Quy trình lập kế hoạch được thiết kế theo hướng tăng cường giám sát liên ngành, với sự tham gia của Ngân hàng Nhà nước và Bộ Tài chính trong việc rà soát, đánh giá và giao chỉ tiêu. Đây là cơ sở quan trọng để đánh giá hiệu quả hoạt động và xếp loại tổ chức theo quy định của Chính phủ.
Có thể thấy, Thông tư 33/2026/TT-BTC đã thiết lập một khuôn khổ tương đối toàn diện cho hoạt động tài chính của Bảo hiểm tiền gửi Việt Nam, từ quản lý vốn, kiểm soát chi phí đến lập kế hoạch và giám sát tài chính. Việc hoàn thiện hành lang pháp lý này không chỉ góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động, tăng cường tính tự chủ và trách nhiệm giải trình của tổ chức, mà còn đóng vai trò quan trọng trong việc củng cố niềm tin của người gửi tiền, hỗ trợ duy trì ổn định hệ thống tài chính - ngân hàng trong bối cảnh kinh tế nhiều biến động. Thông tư này có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01/5/2026 và áp dụng từ năm tài chính 2026.
Anh Tuấn