Biến động tỷ giá năm 2025

Năm 2025 là một năm có nhiều thách thức đối với thị trường ngoại hối Việt Nam, khi đồng Việt Nam (VND) chịu áp lực mất giá rõ rệt so với đồng USD. Theo số liệu tổng hợp, tỷ giá USD/VND trên thị trường liên ngân hàng tăng khoảng 3,4% so với thời điểm đầu năm 2025, phản ánh tác động đồng thời của các yếu tố quốc tế bất lợi và những áp lực nội tại trong nước.

Trong quá trình điều hành, SBV đã nhiều lần điều chỉnh tăng tỷ giá trung tâm nhằm thích ứng với diễn biến thị trường. Đáng chú ý, có thời điểm tỷ giá trung tâm vượt mốc 25.000 VND/USD, đánh dấu lần đầu tiên tỷ giá trung tâm vượt ngưỡng này kể từ khi cơ chế tỷ giá linh hoạt được áp dụng. Diễn biến này cho thấy áp lực lên tỷ giá không chỉ mang tính ngắn hạn mà đã lan rộng trên toàn thị trường ngoại hối.

Cùng với đó, tỷ giá tại các ngân hàng thương mại cũng tăng dần và thường xuyên neo sát trần biên độ cho phép. Trên thị trường tự do, biến động còn rõ nét hơn. Đặc biệt, vào giữa và cuối năm 2025, tỷ giá trên thị trường tự do có thời điểm tăng lên gần 28.000 VND/USD, phản ánh nhu cầu nắm giữ ngoại tệ gia tăng mạnh trong bối cảnh hoạt động nhập khẩu phục hồi, nhu cầu thanh toán ngoại thương lớn và tâm lý phòng ngừa rủi ro tỷ giá của doanh nghiệp cũng như người dân. 

Về nguyên nhân, áp lực mất giá của VND xuất phát từ sự kết hợp của nhiều yếu tố. Thứ nhất, mặt bằng lãi suất USD duy trì ở mức cao trong phần lớn năm 2025 khiến đồng USD tiếp tục giữ được sức hấp dẫn so với các đồng tiền khác, trong đó có VND. Thứ hai, cán cân thương mại có xu hướng thu hẹp về cuối năm, trong khi nhu cầu ngoại tệ cho thanh toán thương mại và đầu tư vẫn ở mức lớn. Theo báo cáo của Chứng khoán MB, Kho bạc Nhà nước đã mua hơn 2,29 tỷ USD từ các ngân hàng trong năm, cao hơn tổng lượng mua của năm trước. Hoạt động này, tuy góp phần tăng dự trữ ngoại hối quốc gia nhưng cũng làm giảm nguồn cung USD trên thị trường, qua đó tạo thêm áp lực lên tỷ giá.

Bên cạnh các yếu tố trong nước, diễn biến quốc tế cũng đóng vai trò quan trọng. Chính sách tiền tệ của Hoa Kỳ và biến động của chỉ số USD Index (DXY) có ảnh hưởng trực tiếp đến tỷ giá. Đáng chú ý, trong nửa cuối năm 2025, dù DXY có xu hướng giảm khi thị trường kỳ vọng Cục Dự trữ Liên bang Hoa Kỳ (FED) bắt đầu chu kỳ cắt giảm lãi suất, VND vẫn tiếp tục chịu áp lực mất giá. Điều này cho thấy khả năng “hấp thụ” các điều kiện thuận lợi từ bên ngoài của VND còn hạn chế so với một số đồng tiền khác trong khu vực.

Dự báo năm 2026

Bước sang năm 2026, hầu hết các tổ chức tài chính trong nước và quốc tế đều dự báo rằng tỷ giá USD/VND sẽ ổn định hơn và mất giá ở mức hạn chế hơn so với năm 2025. Trong Báo cáo Triển vọng Việt Nam 2026, MBS dự báo mức mất giá của VND sẽ dao động trong khoảng 2,5 - 3% trong cả năm, thấp hơn so với năm trước do kỳ vọng sự yếu đi của đồng USD và cán cân thương mại tích cực hơn. 

Dự báo của Ngân hàng UOB cho thấy, tỷ giá USD/VND có thể ở khoảng 26.300 VND/USD trong quý I/2026, rồi giảm dần về 25.900 VND/USD vào quý IV/2026, phản ánh kỳ vọng về USD yếu hơn theo chu kỳ nới lỏng tiền tệ toàn cầu. Mặt bằng tỷ giá theo từng quý dự kiến biến động trong biên độ hẹp, tập trung quanh khoảng 26.100 - 26.300 VND/USD trong phần lớn năm.

Kịch bản tỷ giá ổn định hơn trong năm 2026 được hỗ trợ bởi nhiều yếu tố. Trước hết, xu hướng nới lỏng tiền tệ toàn cầu, với khả năng FED tiếp tục cắt giảm lãi suất, được kỳ vọng sẽ làm suy yếu đồng USD, qua đó giảm áp lực lên VND. Bên cạnh đó, chính sách điều hành linh hoạt của SBV, thông qua việc duy trì mặt bằng lãi suất hợp lý và sẵn sàng điều chỉnh biên độ tỷ giá khi cần thiết, sẽ giúp thị trường hấp thụ tốt hơn các biến động ngắn hạn. Đồng thời, triển vọng cán cân ngoại tệ tích cực, nhờ hoạt động thương mại và dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) được dự báo duy trì ổn định, cũng góp phần củng cố nguồn cung ngoại tệ và hạn chế mức độ biến động của tỷ giá.

Tuy nhiên, những rủi ro đối với tỷ giá vẫn tiềm ẩn. Áp lực từ nhu cầu USD trong nước, bao gồm thanh toán nhập khẩu và xu hướng chuyển dịch sang các tài sản an toàn khi thị trường chứng khoán biến động, cùng với diễn biến khó lường của giá hàng hóa quốc tế, có thể khiến tỷ giá tăng nhẹ trong một số thời điểm. Theo nhận định của MBS, sự gia tăng nhu cầu ngoại tệ từ các yếu tố nội tại vẫn là thách thức đáng kể đối với công tác điều hành và ổn định tỷ giá.

Nếu như tỷ giá năm 2025 chịu nhiều áp lực từ môi trường quốc tế bất ổn thì năm 2026 được kỳ vọng ổn định hơn, dù vẫn đòi hỏi sự chủ động và linh hoạt trong điều hành. Thời gian tới, chính sách tỷ giá không chỉ cần hướng đến ổn định ngắn hạn mà còn hỗ trợ tăng trưởng bền vững, nâng cao năng lực cạnh tranh và tăng sức chống chịu của nền kinh tế trước các cú sốc từ bên ngoài. Sự phối hợp đồng bộ, minh bạch giữa tỷ giá và các chính sách vĩ mô khác sẽ là nền tảng giúp Việt Nam thích ứng hiệu quả với bối cảnh toàn cầu nhiều biến động.

Quỳnh Trang

Nguồn: Trung tâm Thông tin kinh tế, tài chính và thống kê