Dư địa tăng trưởng kinh tế và áp lực những tháng cuối năm 2026

10/09/2026 13:52


Nghiên cứu cho thấy, dự địa cho tăng trưởng kinh tế của nước ta những tháng cuối năm 2026 còn lớn, cùng với những yếu tố thuận lợi khác; song khó khăn, thách thức cũng vẫn còn nhiều. Để đạt được mục tiêu tăng trưởng 10% năm 2026, cần chủ động nhiều hơn nữa trong việc khai thác, tận dụng tốt những dư địa tăng trưởng; đồng thời khơi thông được những thách thức, khó khăn trong những tháng còn lại của năm.

Một số kết quả đạt được nổi bật

Trong bối cảnh kinh tế thế giới còn nhiều khó khăn như kinh tế toàn cầu tăng trưởng chậm lại, xung đột tại Trung Đông diễn biến phức tạp, giá dầu chịu tác động từ nguy cơ gián đoạn nguồn cung, trong khi chính sách thuế quan của Hoa Kỳ tiếp tục tạo sức ép lên thương mại quốc tế nhưng nền kinh tế nước ta tiếp tục duy trì đà phục hồi kể từ đầu năm cho đến nay, với nhiều chỉ số nổi bật:

Tăng trưởng kinh tế 6 tháng đầu năm 2026 đạt 8,18% so với cùng kỳ năm trước; trong đó, quý I tăng 7,94%, quý II tăng 8,39%. Tăng trưởng quý sau cao hơn quý trước.

Tổng vốn đầu tư công được giải ngân trên phạm vi cả nước tính đến ngày 31/7/2026 ước đạt 425.312 tỷ đồng, tương ứng 41,9% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao. So với cùng kỳ năm trước, tiến độ giải ngân đã cải thiện rõ rệt khi cao hơn 3,6% về tỷ lệ, đồng thời cao hơn 86.813,2 tỷ đồng về quy mô tuyệt đối.

Chỉ số sản xuất công nghiệp 7 tháng 2026 tăng 11,4% so với cùng kỳ năm trước; tổng vốn đầu tư nước ngoài đạt 38,06 tỷ USD, tăng 58% so với cùng kỳ năm trước; tổng kim ngạch xuất, nhập khẩu hàng hóa đạt 659,58 tỷ USD, tăng 28,1%, trong đó xuất khẩu đạt 319,53 tỷ USD, tăng 21,7% và nhập khẩu đạt 340,05 tỷ USD tăng 34,8%; cả nước có 187,2 nghìn doanh nghiệp đăng ký thành lập mới và quay trở lại hoạt động, tăng 7,5% so với cùng kỳ; tổng lượng khách quốc tế đến Việt Nam đạt 13,9 triệu lượt, tăng 13,8% so với cùng kỳ năm trước.

Về thu chi ngân sách nhà nước, tổng thu 7 tháng năm 2026 ước đạt hơn 1,8 triệu tỷ đồng, gần bằng 73% dự toán năm, và tăng 16% so với cùng kỳ năm trước; tổng chi ước đạt gần 1,4 triệu tỷ đồng, bằng 43% dự toán năm, và tăng gần 8% so với cùng kỳ năm trước.

Dư địa tăng trưởng kinh tế và áp lực những tháng cuối năm

Dư địa

Kinh tế nước ta được cho là vẫn còn nhiều dư địa để tăng tốc trong những tháng cuối năm nhờ động lực tăng trưởng từ công nghiệp chế biến, đầu tư công, dòng vốn FDI, tiêu dùng trong nước và xuất khẩu, cũng như các động lực tăng trưởng mới là kinh tế số, chuyển đổi xanh.

Ngành công nghiệp chế biến, chế tạo vẫn là nền tảng của tăng trưởng kinh tế nếu đơn hàng xuất khẩu tiếp tục được cải thiện và hoạt động sản xuất của khu vực doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài duy trì ổn định. Đồng thời, dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài tiếp tục là điểm sáng của nền kinh tế nhờ môi trường chính trị ổn định, mạng lưới các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới và xu hướng tái cơ cấu chuỗi cung ứng toàn cầu.

Đầu tư công tiếp tục là động lực quan trọng của tăng trưởng kinh tế trong những tháng cuối năm. Với quy mô vốn đầu tư công lớn và nhiều dự án hạ tầng trọng điểm đang được triển khai (như đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, các trục cao tốc liên vùng và 5 tuyến đường sắt đô thị chiến lược vừa được Hà Nội đồng loạt khởi công), việc đẩy nhanh tiến độ giải ngân những tháng còn lại của năm là chắc chắn, qua đó tạo hiệu ứng lan tỏa mạnh mẽ đến ngành xây dựng, công nghiệp chế biến vật liệu, vận tải, thương mại và tạo thêm việc làm, trên cơ sở đó kích thích tổng cầu của nền kinh tế.

Khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, kinh tế số và chuyển đổi số đang trở thành động lực tăng trưởng mới chiến lược đối với nền kinh tế. Việc đẩy mạnh ứng dụng các công nghệ số, trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, điện toán đám mây, internet vạn vật và tự động hóa trong sản xuất, kinh doanh và quản trị góp phần nâng cao năng suất lao động, giảm chi phí sản xuất, tối ưu hóa chuỗi cung ứng và thúc đẩy đổi mới mô hình tăng trưởng. Hơn nữa, kinh tế xanh và chuyển đổi năng lượng đang mở ra cơ hội thu hút đầu tư, nâng cao năng lực cạnh tranh. Cam kết phát thải ròng bằng 0 và xu hướng phát triển bền vững giúp Việt Nam hấp dẫn hơn với các dự án năng lượng tái tạo, công nghệ sạch, sản xuất xanh và kinh tế tuần hoàn.

Áp lực

Áp lực tiêu dùng trên thị trường nội địa: xuất phát từ sự sụt giảm niềm tin và thay đổi hành vi mang tính khách quan của cả người tiêu dùng lẫn doanh nghiệp. Sức mua nội địa suy giảm do thu nhập của người lao động bị ảnh hưởng khiến dòng tiền lưu thông trong khu vực thương mại dịch vụ bị chậm lại, gây khó khăn về đầu ra cho doanh nghiệp. Bên cạnh đó, áp lực cạnh tranh gay gắt từ hàng hóa nhập khẩu và sự phân hóa năng lực sản xuất khiến các doanh nghiệp nội địa, vốn thiếu vốn, lại càng dễ bị tổn thương và có nguy cơ bị thu hẹp thị phần ngay tại thì trường nội địa.

Áp lực trong điều hành: các cơ quan quản lý đang ở thế khó khi phải cân bằng lợi ích giữa các mục tiêu kinh tế vĩ mô đang bị xung đột. Điển hình là việc vừa phải nới lỏng chính sách tiền tệ, giảm lãi suất để kích cầu tiêu dùng và hỗ trợ doanh nghiệp, vừa phải thắt chặt kiểm soát để kiềm chế lạm phát nhập khẩu và giữ ổn định tỷ giá. Sự dịch chuyển trạng thái cán cân thương mại hay các biến động tài chính toàn cầu buộc cơ quan quản lý, điều hành phải đưa ra những quyết sách rất linh hoạt, chuẩn xác về cả liều lượng lẫn thời điểm để tránh gây sốc cho nền kinh tế.

Áp lực về ổn định kinh tế vĩ mô và lạm phát: kinh tế vĩ mô sẽ chịu áp lực lớn từ việc thay đổi trạng thái xuất siêu sang nhập siêu khi nhu cầu nhập khẩu nguyên vật liệu tiếp tục tăng cao hoặc giá cả hàng hóa thế giới có nhiều biến động. Vấn đề này sẽ tạo áp lực trực tiếp lên cán cân thanh toán, quản lý tỷ giá, dự trữ ngoại hối và gia tăng rủi ro lạm phát nhập khẩu.

Kết luận

Từ những điều nêu trên, có thể nhận định, đà tăng trưởng kinh tế của nước ta tiếp tục được thúc đẩy, tạo nền tảng cho tăng trưởng kinh tế các quý tiếp theo tăng cao hơn. Tuy nhiên, bên cạnh mặt tích cực này, cũng còn không ít khó khăn, thách thức cần được khơi thông. Nói cách khác, những tháng cuối năm nhiều cơ hội nhưng cũng không ít sức ép đối với việc thực hiện đạt được mục tiêu tăng trưởng 10% năm 2026.

NVT

Nguồn: Trung tâm Thông tin kinh tế, tài chính và thống kê