Thực trạng xuất khẩu của ngành da giày 4 tháng đầu năm 2026 

Kết quả đạt được 

Trong những tháng đầu năm 2026, xuất khẩu da giày của Việt Nam diễn ra trong bối cảnh kinh tế thế giới còn nhiều bất định, song hoạt động xuất khẩu vẫn ghi nhận những kết quả tương đối tích cực và có xu hướng cải thiện dần theo thời gian. Cụ thể, trong quý I/2026, kim ngạch xuất khẩu da giày ước đạt khoảng 5,4 tỷ USD, tăng khoảng 0,8% so với cùng kỳ năm trước. Đáng lưu ý, diễn biến theo tháng cho thấy xu hướng phục hồi rõ nét từ cuối quý I, cụ thể là trong tháng 3/2026, kim ngạch xuất khẩu giày dép đạt khoảng gần 2,0 tỷ USD, tăng 38% so với tháng trước và tăng khoảng 2,5% so với cùng kỳ năm 2025. Đà phục hồi này tiếp tục được duy trì trong tháng 4/2026, với kim ngạch xuất khẩu giày dép ước đạt khoảng 1,9 tỷ USD, giảm nhẹ so với tháng 3/2026 nhưng vẫn duy trì ở mức cao và tăng 6% với cùng kỳ năm 2025. 

Tính chung 4 tháng đầu năm 2026, kim ngạch xuất khẩu giày dép ước đạt 7,3 tỷ USD. Như vậy, so với cùng kỳ năm trước, xuất khẩu giày dép trong 4 tháng đầu năm 2026 gần như đi ngang. Diễn biến này cho thấy dù kết quả chung của những tháng đầu năm còn khá khiêm tốn nhưng xu hướng theo tháng có sự cải thiện rõ rệt. Việc kim ngạch tăng mạnh trong tháng 3 và tiếp tục duy trì ở mức cao trong tháng 4 phản ánh sự phục hồi của đơn hàng xuất khẩu cũng như nhu cầu tại các thị trường chủ lực. Qua đó, có thể thấy hoạt động xuất khẩu da giày đang dần lấy lại đà ổn định, tạo nền tảng thuận lợi cho sự khởi sắc rõ nét hơn trong quý II/2026. 

Về thị trường, Hoa Kỳ tiếp tục là đối tác lớn nhất của ngành da giày Việt Nam với kim ngạch xuất khẩu vào thị trường này trong 3 tháng đầu năm 2026 đạt 2,15 tỷ USD, chiếm 39,68% tổng kim ngạch xuất khẩu giày dép của cả nước và tăng 9% so với cùng kỳ năm trước. Riêng tháng 3/2026, xuất khẩu sang thị trường Hoa Kỳ đạt 764,91 triệu USD, tăng 35,66% so với tháng trước và tăng 12,39% so với cùng kỳ, cho thấy sự cải thiện rõ rệt của nhu cầu tại thị trường chủ lực này. EU tiếp tục là thị trường quan trọng với kim ngạch xuất khẩu vào thị trường này trong quý I/2026 đạt trên 1,38 tỷ USD, chiếm 25,45% tổng kim ngạch và tăng 2,91% so với cùng kỳ, nhờ tác động tích cực từ các hiệp định thương mại tự do và sự phục hồi trong tiêu dùng. Trong đó nổi bật là Hà Lan, với kim ngạch trong quý I/2026 đạt gần 430,24 triệu USD, tăng 3,03% so với cùng kỳ. Chỉ riêng trong tháng 3/2026, kim ngạch xuất khẩu da giày sang thị trường Hà Lan đạt 180,56 triệu USD, tăng mạnh 87,3% so với tháng 02/2026 và tăng 9,2% so với cùng kỳ, cho thấy vai trò ngày càng quan trọng của thị trường trung chuyển này trong chuỗi phân phối vào EU. Ở chiều ngược lại, một số thị trường ghi nhận xu hướng suy giảm. Trung Quốc đạt 279,29 triệu USD, chiếm 5,15% nhưng giảm mạnh 29,14% so với cùng kỳ; Nhật Bản đạt 276,17 triệu USD, chiếm 5,09%, giảm 5,34%, cho thấy nhu cầu tại khu vực châu Á vẫn phục hồi chậm và chưa ổn định. 

Nhìn chung, kết quả xuất khẩu da giày trong 4 tháng đầu năm 2026 cho thấy hiệu quả của việc tận dụng các hiệp định thương mại tự do như EVFTA, CPTPP và RCEP. Các cam kết cắt giảm thuế quan không chỉ cải thiện lợi thế cạnh tranh về giá mà còn thúc đẩy doanh nghiệp nâng cao tiêu chuẩn sản xuất và đa dạng hóa thị trường. Đồng thời, sự tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu giúp ngành từng bước chuyển dịch sang các khâu có giá trị gia tăng cao hơn, qua đó củng cố vị thế của Việt Nam như một trung tâm sản xuất giày dép quan trọng trên thế giới, đồng thời tạo nền tảng để ngành nâng cao năng lực cạnh tranh trong dài hạn, hướng tới phát triển theo chiều sâu và bền vững hơn. 

Những tồn tại, khó khăn 

Tuy nhiên, bên cạnh những điểm tích cực, ngành da giày vẫn đối mặt với không ít khó khăn và thách thức. Trước hết, nhu cầu tiêu dùng tại nhiều thị trường lớn vẫn chưa phục hồi hoàn toàn do tác động kéo dài của lạm phát và xu hướng thắt chặt chi tiêu. Điều này khiến đơn hàng chưa thực sự ổn định, đặc biệt ở phân khúc trung cấp và bình dân. Bên cạnh đó, sự phụ thuộc lớn vào một số thị trường truyền thống như Hoa Kỳ và EU khiến ngành dễ bị tác động khi các thị trường này biến động. 

Ngoài ra, áp lực cạnh tranh quốc tế ngày càng gia tăng khi các quốc gia sản xuất lớn như Trung Quốc, Ấn Độ và Indonesia không ngừng cải thiện năng lực sản xuất và chuỗi cung ứng. Các doanh nghiệp Việt Nam không chỉ phải cạnh tranh về giá mà còn cần đáp ứng các tiêu chuẩn ngày càng khắt khe về môi trường, lao động và truy xuất nguồn gốc. Điều này làm gia tăng chi phí sản xuất và đặt ra yêu cầu cao hơn về đổi mới công nghệ. 

Một vấn đề đáng chú ý khác là ngành da giày còn phụ thuộc lớn vào khu vực doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, trong khi doanh nghiệp trong nước còn hạn chế về năng lực thiết kế, phát triển thương hiệu và chủ động nguồn nguyên liệu. Điều này khiến ngành chủ yếu vẫn tham gia ở khâu gia công, giá trị gia tăng thấp và khả năng chống chịu trước biến động thị trường còn yếu. Những tồn tại trên cho thấy ngành da giày Việt Nam cần tiếp tục tái cấu trúc theo hướng nâng cao nội lực, đa dạng hóa thị trường và từng bước tham gia sâu hơn vào các khâu có giá trị gia tăng cao, nhằm hướng tới phát triển bền vững hơn trong trung và dài hạn. 

Những điểm sáng trong xuất khẩu da giày Việt Nam quý II/2026 

Bước sang quý II/2026, ngành da giày Việt Nam ghi nhận nhiều tín hiệu tích cực, tạo kỳ vọng về một giai đoạn tăng trưởng rõ nét hơn. Điểm sáng đầu tiên là sự phục hồi của đơn hàng xuất khẩu. Sau giai đoạn trầm lắng, nhiều doanh nghiệp đã bắt đầu nhận được đơn hàng mới từ các đối tác lớn, đặc biệt là cho mùa tiêu dùng cuối năm. Xu hướng này phản ánh niềm tin của thị trường đang dần cải thiện, đồng thời cho thấy nhu cầu tiêu dùng tại các nền kinh tế lớn đang phục hồi. 

Thị trường xuất khẩu tiếp tục là động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng. Hoa Kỳ và EU vẫn giữ vai trò chủ lực, không chỉ về quy mô mà còn về tốc độ phục hồi. Bên cạnh đó, các thị trường tiềm năng như Ấn Độ, Trung Đông và một số quốc gia châu Phi bắt đầu được doanh nghiệp Việt Nam chú trọng khai thác, góp phần đa dạng hóa thị trường và giảm phụ thuộc vào các thị trường truyền thống. Việc mở rộng thị trường không chỉ giúp tăng kim ngạch mà còn nâng cao khả năng chống chịu của ngành trước các biến động bên ngoài. 

Một điểm sáng đáng chú ý khác là khả năng tận dụng ngày càng hiệu quả các hiệp định thương mại tự do. Khi doanh nghiệp đã quen hơn với quy tắc xuất xứ và các yêu cầu kỹ thuật, việc tận dụng ưu đãi thuế quan trở nên thuận lợi hơn, giúp nâng cao sức cạnh tranh của sản phẩm. Điều này đặc biệt có ý nghĩa trong bối cảnh cạnh tranh quốc tế ngày càng gay gắt, khi lợi thế về chi phí không còn là yếu tố quyết định duy nhất. 

Bên cạnh đó, xu hướng dịch chuyển chuỗi cung ứng toàn cầu tiếp tục mang lại cơ hội cho Việt Nam. Nhiều tập đoàn quốc tế đang đa dạng hóa địa điểm sản xuất, Việt Nam nổi lên như một điểm đến hấp dẫn nhờ môi trường đầu tư ổn định, lực lượng lao động dồi dào và vị trí địa lý thuận lợi. Xu hướng này không chỉ giúp gia tăng đơn hàng mà còn tạo điều kiện để ngành tiếp cận công nghệ mới, nâng cao năng lực sản xuất và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu. 

Chuyển đổi xanh cũng là một điểm sáng quan trọng trong quý II/2026. Trước yêu cầu ngày càng cao từ các thị trường nhập khẩu, nhiều doanh nghiệp đã chủ động đầu tư vào công nghệ sạch, sử dụng nguyên liệu thân thiện với môi trường và giảm phát thải carbon. Điều này không chỉ giúp đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế mà còn nâng cao hình ảnh và uy tín của ngành da giày Việt Nam trên thị trường thế giới. Trong dài hạn, đây sẽ là yếu tố then chốt giúp ngành phát triển bền vững. 

Đáng chú ý, năng lực của doanh nghiệp trong nước đang từng bước được cải thiện. Nhiều doanh nghiệp đã chuyển từ gia công sang tự thiết kế, phát triển sản phẩm và xây dựng thương hiệu riêng. Xu hướng này giúp gia tăng giá trị gia tăng và giảm phụ thuộc vào khu vực FDI. Trong quý II/2026, sự chuyển biến này được kỳ vọng sẽ rõ nét hơn, góp phần nâng cao vị thế của doanh nghiệp Việt Nam trong chuỗi cung ứng toàn cầu. 

Những tín hiệu tích cực cho thấy trong quý II/2026 cho thấy ngành da giày Việt Nam đang bước vào giai đoạn phục hồi và tăng trưởng tích cực hơn. Đà cải thiện của đơn hàng từ cuối quý I, cùng với sự phục hồi dần của nhu cầu tại các thị trường chủ lực được kỳ vọng sẽ tiếp tục thúc đẩy kim ngạch xuất khẩu trong các tháng tới. Đồng thời, việc tận dụng hiệu quả các hiệp định thương mại tự do, xu hướng dịch chuyển chuỗi cung ứng và yêu cầu chuyển đổi xanh đang mở ra thêm dư địa tăng trưởng cho ngành, tạo nền tảng quan trọng để ngành da giày Việt Nam hoàn thành mục tiêu xuất khẩu cả năm 2026 là 29 tỷ USD./.

Mai Chi

Nguồn: Trung tâm Thông tin kinh tế - tài chính và thống kê