Lãi suất ngân hàng đồng loạt giảm 

Lãi suất huy động giảm trên diện rộng 

Từ tháng 4 đến đầu tháng 5/2026, mặt bằng lãi suất huy động tại các NHTM ghi nhận xu hướng giảm rõ nét trên diện rộng. Theo thông tin công bố tại họp báo quý I/2026 của NHNN, tính đến giữa tháng 4/2026 đã có khoảng 26 NHTM điều chỉnh giảm lãi suất huy động với mức phổ biến từ 0,1 - 0,5%/năm, chủ yếu áp dụng đối với các kỳ hạn từ 6 tháng trở lên. Sang đầu tháng 5/2026, xu hướng này tiếp tục lan rộng khi có khoảng 42 NHTM thực hiện giảm lãi suất. 

Ở nhóm NHTM có vốn nhà nước, mặt bằng lãi suất nhanh chóng được đưa về mức tương đối đồng đều. Vietcombank, BIDV và VietinBank hiện cùng niêm yết lãi suất 3,5%/năm đối với các kỳ hạn 6 và 9 tháng; kỳ hạn 12 tháng ở mức 5,9%/năm; trong khi các kỳ hạn từ 24 tháng trở lên duy trì quanh mức 6%/năm và cũng là mức lãi suất cao nhất trong biểu huy động hiện hành của nhóm ngân hàng này. 

Đáng chú ý, kênh tiền gửi trực tuyến ghi nhận mức điều chỉnh mạnh hơn so với gửi tại quầy. BIDV giảm tới 0,8%/năm so với thời điểm đầu tháng 4, trong khi Vietcombank và VietinBank cùng giảm khoảng 0,5%/năm ở nhiều kỳ hạn dài, đưa lãi suất huy động trực tuyến về quanh ngưỡng 6%/năm. 

Xu hướng giảm lãi suất không chỉ diễn ra ở nhóm ngân hàng lớn mà còn lan rộng toàn hệ thống. GPBank giảm đồng loạt khoảng 0,3%/năm cho các kỳ hạn từ 1 - 36 tháng, đưa lãi suất kỳ hạn 12 - 36 tháng về mức 5,55%/năm. VPBank cũng điều chỉnh giảm 0,3 - 0,5%/ năm, trong đó lãi suất kỳ hạn 6 - 9 tháng hiện còn khoảng 6,1%/năm. Nhiều NHTM cổ phần khác như SeABank, Techcombank, Sacombank, MB hay Nam A Bank cũng đồng loạt hạ lãi suất từ 0,2 - 0,5%/năm ở nhiều kỳ hạn.

Mặt bằng lãi suất tiền gửi hiện thấp hơn đáng kể so với giai đoạn cuối năm 2024, đầu năm 2025. Theo đánh giá của NHNN và các chuyên gia tài chính, mặt bằng lãi suất giảm trong thời gian qua chủ yếu nhờ thanh khoản hệ thống ngân hàng được cải thiện, tăng trưởng huy động vốn duy trì ổn định và định hướng điều hành theo hướng hỗ trợ tăng trưởng kinh tế. Bên cạnh đó, áp lực tỷ giá và lạm phát đã phần nào hạ nhiệt so với giai đoạn trước, tạo thêm dư địa cho các ngân hàng điều chỉnh giảm lãi suất huy động. Tuy nhiên, cơ quan điều hành cho rằng áp lực từ tỷ giá, lạm phát và biến động kinh tế thế giới vẫn hiện hữu, do đó dư địa giảm sâu lãi suất trong thời gian tới là không quá lớn. 

Dù mặt bằng lãi suất chung đang đi xuống, cạnh tranh huy động vốn giữa các ngân hàng vẫn chưa hoàn toàn hạ nhiệt. Nhiều tổ chức tín dụng tiếp tục triển khai các sản phẩm tiền gửi mới nhằm giữ chân khách hàng và thu hút dòng vốn nhàn rỗi.

Vietcombank gần đây đã giới thiệu sản phẩm “Tiền gửi rút gốc linh hoạt” trên nền tảng VCB Digibank, cho phép khách hàng gửi tiền trực tuyến 24/7, linh hoạt rút một phần gốc nhưng vẫn được hưởng lãi suất cho phần tiền gửi còn lại. Mức lãi suất áp dụng trong thời gian triển khai chương trình có thể lên tới 7,4%/năm. 

Song song với xu hướng giảm chung, một số ngân hàng vẫn duy trì các gói lãi suất đặc biệt ở mức rất cao nhưng đi kèm điều kiện khắt khe về số tiền gửi. VietBank áp dụng mức lãi suất lên tới 10,7%/năm cho kỳ hạn 13 tháng đối với các khoản tiền gửi lớn. PVComBank niêm yết mức 10%/năm cho kỳ hạn 12 - 13 tháng với yêu cầu số dư tối thiểu 2.000 tỷ đồng, trong khi MSB cũng đưa ra mức lãi suất khoảng 9%/năm dành cho nhóm khách hàng ưu tiên có khoản tiền gửi giá trị lớn. 

Lãi suất cho vay tiếp tục được điều chỉnh giảm 

Song song với xu hướng giảm lãi suất huy động, mặt bằng lãi suất cho vay cũng tiếp tục được các ngân hàng điều chỉnh theo hướng hỗ trợ doanh nghiệp và thúc đẩy phục hồi kinh tế. Sau cuộc họp triển khai nhiệm vụ Ngành ngân hàng tháng 4/2026, NHNN tiếp tục yêu cầu các tổ chức tín dụng tiết giảm chi phí hoạt động, tạo điều kiện giảm lãi suất cho vay nhằm hỗ trợ sản xuất - kinh doanh và kích thích tăng trưởng tín dụng. 

Theo NHNN, nhiều ngân hàng đã triển khai các chương trình tín dụng ưu đãi với mức lãi suất thấp hơn thông thường khoảng 0,5 - 1,5%/năm đối với các lĩnh vực ưu tiên như sản xuất, xuất khẩu, nông nghiệp, doanh nghiệp nhỏ và vừa hay nhà ở xã hội. Một số khoản vay ngắn hạn phục vụ sản xuất - kinh doanh hiện có lãi suất phổ biến quanh mức 6 - 8%/năm, thấp hơn đáng kể so với giai đoạn lãi suất tăng cao trong các năm 2023 - 2024.

Nhiều ngân hàng lớn tiếp tục tung ra các gói tín dụng quy mô lớn nhằm hỗ trợ nền kinh tế. BIDV triển khai các chương trình tín dụng ưu đãi với tổng quy mô hơn 700.000 tỷ đồng dành cho khách hàng cá nhân và doanh nghiệp. Vietcombank, VietinBank và Agribank cũng duy trì nhiều gói cho vay ưu đãi đối với lĩnh vực sản xuất - kinh doanh, tiêu dùng và vay mua nhà. 

Đáng chú ý, lĩnh vực nhà ở xã hội tiếp tục được ưu tiên hỗ trợ tín dụng. Mức lãi suất áp dụng trong năm 2026 đối với các khoản vay hỗ trợ nhà ở được duy trì ở mức 4,6%/năm, góp phần hỗ trợ người dân tiếp cận nhà ở với chi phí vốn thấp hơn. 

Việc mặt bằng lãi suất cho vay giảm được đánh giá là yếu tố quan trọng hỗ trợ tăng trưởng kinh tế trong bối cảnh doanh nghiệp đang từng bước phục hồi đơn hàng và mở rộng hoạt động sản xuất. Chi phí vốn thấp hơn giúp doanh nghiệp có thêm điều kiện đầu tư máy móc, mở rộng quy mô và nâng cao khả năng cạnh tranh. Đối với người dân, lãi suất vay mua nhà, vay tiêu dùng hay vay kinh doanh giảm cũng góp phần kích thích nhu cầu tiêu dùng và cải thiện sức mua trên thị trường. 

Dự báo tình hình lãi suất ngân hàng trong thời gian tới 

Lãi suất huy động có thể duy trì ổn định, nhưng áp lực tăng vẫn hiện hữu 

Sau giai đoạn giảm mạnh trong đầu quý II/2026, mặt bằng lãi suất huy động được dự báo sẽ dần ổn định trong các quý tiếp theo. Tuy nhiên, dư địa giảm sâu thêm không còn nhiều khi áp lực thanh khoản trong hệ thống ngân hàng vẫn hiện hữu, trong bối cảnh nhu cầu vốn của nền kinh tế duy trì ở mức cao. 

Theo dự báo của Công ty cổ phần Chứng khoán KB Việt Nam, mặt bằng lãi suất huy động có thể biến động theo hướng tăng nhẹ trở lại trong nửa cuối năm 2026 nếu áp lực thanh khoản gia tăng, đặc biệt tại nhóm NHTM cổ phần. Bên cạnh đó, diễn biến tỷ giá và chính sách tiền tệ của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ cũng có thể tác động đến mặt bằng lãi suất trong nước, khiến dư địa giảm sâu thêm bị thu hẹp. 

Tổng thể, kịch bản phổ biến được đưa ra là lãi suất huy động sẽ duy trì ổn định trong ngắn hạn và chỉ biến động trong biên độ hẹp trong nửa cuối năm 2026, thay vì tiếp tục giảm mạnh như giai đoạn trước. 

Lãi suất cho vay được kỳ vọng duy trì ở mức hợp lý để hỗ trợ tăng trưởng 

Khác với lãi suất huy động chịu áp lực tăng do cạnh tranh vốn, lãi suất cho vay được dự báo sẽ tiếp tục được điều hành theo hướng ổn định hoặc giảm nhẹ ở một số lĩnh vực ưu tiên nhằm hỗ trợ doanh nghiệp và thúc đẩy phục hồi kinh tế. 

Theo NHNN, định hướng điều hành trong năm 2026 là tập trung dòng vốn vào các lĩnh vực sản xuất, kinh doanh, xuất khẩu, doanh nghiệp nhỏ và vừa, công nghiệp chế biến, nông nghiệp và nhà ở xã hội. Điều này cho thấy cơ quan điều hành sẽ tiếp tục tạo điều kiện để các NHTM triển khai các gói tín dụng ưu đãi với lãi suất thấp hơn mặt bằng chung. Tuy nhiên, giới phân tích cho rằng dư địa giảm sâu thêm của lãi suất cho vay không còn nhiều do các ngân hàng vẫn phải cân đối chi phí huy động, áp lực thanh khoản và yêu cầu kiểm soát rủi ro hệ thống. Nếu lãi suất huy động tăng trở lại trong nửa cuối năm, chi phí vốn sẽ chịu áp lực tăng theo, từ đó hạn chế khả năng giảm thêm lãi suất cho vay. 

Ngoài ra, lạm phát và biến động tỷ giá vẫn là những yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến triển vọng lãi suất. Nếu giá năng lượng, nguyên vật liệu hoặc chi phí nhập khẩu tăng mạnh, NHNN có thể phải duy trì chính sách tiền tệ thận trọng hơn nhằm kiểm soát lạm phát và ổn định thị trường ngoại hối. Khi đó, khả năng giảm thêm lãi suất cho vay sẽ bị hạn chế. 

Các chuyên gia cũng cho rằng biên lãi ròng (NIM) của nhiều ngân hàng có thể chịu áp lực trong năm 2026 khi lãi suất cho vay được duy trì ở mức thấp để hỗ trợ nền kinh tế, trong khi nhu cầu huy động vốn vẫn ở mức cao. Điều này khiến các ngân hàng phải cân bằng giữa mục tiêu hỗ trợ tăng trưởng tín dụng và bảo đảm hiệu quả kinh doanh. 

Dù vậy, trong bối cảnh Chính phủ đặt mục tiêu thúc đẩy tăng trưởng GDP ở mức cao và hỗ trợ khu vực doanh nghiệp phục hồi, chính sách tiền tệ nhiều khả năng vẫn ưu tiên ổn định mặt bằng lãi suất cho vay thay vì siết chặt mạnh. Các chuyên gia nhận định lãi suất cho vay năm 2026 sẽ duy trì ở mức hợp lý, đủ để hỗ trợ sản xuất, kinh doanh nhưng vẫn bảo đảm an toàn hệ thống ngân hàng và kiểm soát lạm phát. Về dài hạn, nếu áp lực tỷ giá giảm bớt, lạm phát được kiểm soát tốt và thanh khoản hệ thống cải thiện, lãi suất cho vay có thể tiếp tục giảm thêm ở một số nhóm ngành ưu tiên. Điều này sẽ góp phần thúc đẩy đầu tư, tiêu dùng và tạo động lực cho quá trình phục hồi kinh tế trong giai đoạn 2026 - 2027./.

Quỳnh Trang

Nguồn: Trung tâm Thông tin kinh tế - tài chính và thống kê