Theo VCCI, nếu như PCI chủ yếu phản ánh chất lượng điều hành kinh tế và môi trường đầu tư kinh doanh của chính quyền địa phương thì BPI tập trung đánh giá “đầu ra” của nền kinh tế tư nhân, đo lường hiệu quả hoạt động thực chất của doanh nghiệp và mức độ phát triển của khu vực tư nhân tại từng địa phương. Bộ chỉ số được xây dựng trên cơ sở 23 chỉ tiêu, chia thành hai nhóm lớn gồm mức độ phát triển của khu vực kinh tế tư nhân và năng lực đổi mới sáng tạo của doanh nghiệp.

Các chỉ tiêu đánh giá trong BPI được tổng hợp từ nhiều nguồn dữ liệu chính thức như Cục Thống kê, Cục Thuế, đăng ký doanh nghiệp và các khảo sát doanh nghiệp của VCCI. Trong đó, nhóm chỉ tiêu phát triển kinh tế tư nhân phản ánh các yếu tố như mật độ doanh nghiệp, quy mô doanh thu, khả năng tạo việc làm, đóng góp ngân sách và tốc độ tăng trưởng doanh nghiệp. Nhóm đổi mới sáng tạo tập trung đánh giá mức độ ứng dụng công nghệ, đầu tư cho nghiên cứu phát triển, khả năng tham gia chuỗi giá trị và mức độ chuyển đổi số của doanh nghiệp.

Kết quả công bố BPI năm 2025 cho thấy Thành phố Hồ Chí Minh đứng đầu cả nước với 5,67 điểm, tiếp theo là Hà Nội đạt 5,41 điểm và Quảng Ninh đạt 5,33 điểm. Đây đều là những địa phương có quy mô kinh tế lớn, môi trường đầu tư năng động và hệ sinh thái doanh nghiệp phát triển mạnh. Ngoài ra, một số địa phương như Hải Phòng, Đà Nẵng, Bắc Ninh... cũng nằm trong nhóm có chỉ số cao nhờ tốc độ phát triển doanh nghiệp tư nhân và khả năng thu hút đầu tư công nghệ cao.

Xếp hạng chỉ số BPI năm 2025 của 34 tỉnh, thành phố

Đơn vị tính: điểm

Nguồn: VCCI

Theo VCCI, việc xây dựng BPI nhằm tạo thêm một công cụ đánh giá mới, hỗ trợ các địa phương nhìn nhận rõ hơn hiệu quả phát triển của khu vực kinh tế tư nhân thay vì chỉ tập trung cải thiện thủ tục hành chính hay môi trường đầu tư. Qua đó, các tỉnh, thành có thể xây dựng chính sách phù hợp hơn để thúc đẩy doanh nghiệp phát triển bền vững, nâng cao năng suất và năng lực cạnh tranh.

Việc công bố BPI cũng diễn ra trong bối cảnh khu vực kinh tế tư nhân ngày càng được xác định là động lực quan trọng của tăng trưởng kinh tế Việt Nam. Theo số liệu của VCCI, hiện cả nước có hơn 1 triệu doanh nghiệp và khoảng 6,1 triệu hộ kinh doanh, đóng góp khoảng 50% GDP và tạo việc làm cho hơn 26 triệu lao động. Tuy nhiên, phần lớn doanh nghiệp tư nhân vẫn có quy mô nhỏ và siêu nhỏ, năng lực quản trị, đổi mới công nghệ và khả năng tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu còn hạn chế.

Các chuyên gia nhận định, sự xuất hiện của BPI không chỉ góp phần hoàn thiện hệ thống đánh giá năng lực cạnh tranh địa phương mà còn tạo động lực để các tỉnh, thành chuyển từ tư duy “thu hút đầu tư bằng mọi giá” sang chú trọng nâng cao chất lượng phát triển doanh nghiệp tư nhân. Đây cũng được xem là cơ sở dữ liệu quan trọng phục vụ quá trình hoạch định chính sách phát triển kinh tế tư nhân trong giai đoạn tới, phù hợp với định hướng xây dựng khu vực kinh tế tư nhân trở thành một động lực quan trọng của nền kinh tế theo tinh thần các nghị quyết của Đảng và Chính phủ.

Anh Tuấn