Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Đặng Xuân Phong phát biểu tại buổi Họp báo

Kinh tế - xã hội 5 tháng đầu năm 2026 tiếp tục đạt nhiều kết quả tích cực

Thông tin tại Họp báo, Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ cho biết, sáng cùng ngày, Chính phủ đã họp phiên thường kỳ tháng 5/2026 dưới sự chủ trì của Thủ tướng Chính phủ nhằm đánh giá tình hình kinh tế - xã hội tháng 5 và 5 tháng đầu năm, đồng thời xác định các nhiệm vụ trọng tâm trong thời gian tới. Phiên họp diễn ra trong bối cảnh tình hình thế giới và khu vực tiếp tục diễn biến phức tạp, khó lường; trong nước, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đã chỉ đạo quyết liệt, đồng bộ các giải pháp trên các lĩnh vực, nhất là hoàn thiện thể chế, cải cách thủ tục hành chính, tháo gỡ khó khăn cho sản xuất, kinh doanh, thúc đẩy tăng trưởng gắn với ổn định kinh tế vĩ mô và bảo đảm an sinh xã hội.

Theo đó, tình hình kinh tế - xã hội tháng 5 và 5 tháng đầu năm 2026 tiếp tục đạt nhiều kết quả tích cực. Kinh tế vĩ mô cơ bản ổn định, chỉ số giá tiêu dùng bình quân tăng 4,3%; thu ngân sách nhà nước đạt khoảng 1,34 triệu tỷ đồng, bằng 53% dự toán và tăng 15,4% so với cùng kỳ. Thu hút đầu tư nước ngoài tiếp tục là điểm sáng với tổng vốn đăng ký mới đạt trên 24 tỷ USD, tăng 33,4%. Hoạt động sản xuất, kinh doanh duy trì đà tăng trưởng, trong đó công nghiệp chế biến, chế tạo tăng 9,5%; tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tăng hơn 11%; du lịch phục hồi mạnh với gần 11 triệu lượt khách quốc tế, tăng gần 33%.

Bên cạnh kết quả đạt được, Chính phủ cũng thẳng thắn chỉ ra một số tồn tại, hạn chế như tăng trưởng một số ngành chưa đạt kịch bản đề ra; nhập siêu có xu hướng gia tăng; tiến độ giải ngân vốn đầu tư công còn chậm; việc ban hành văn bản quy định chi tiết còn chậm; áp lực kiểm soát lạm phát gia tăng do tác động của giá cả thế giới.

Tại Họp báo, đại diện lãnh đạo các bộ, ngành đã trả lời, làm rõ nhiều vấn đề báo chí quan tâm liên quan đến quản lý chất lượng xăng E10, cơ chế phát triển nhà ở cho thuê, công tác phòng, chống xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ và giải pháp thúc đẩy giải ngân vốn đầu tư công.

Liên quan đến tiến độ triển khai và giải ngân các Chương trình mục tiêu quốc gia, Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Chi cho biết, tiến độ giải ngân hiện nay vẫn còn chậm, không chỉ đối với 3 Chương trình mục tiêu quốc gia mà còn đối với kế hoạch đầu tư công nói chung.

Theo Thứ trưởng, các nguyên nhân dẫn đến tình trạng này đã được Bộ Tài chính và các bộ, ngành, địa phương nhiều lần đánh giá, báo cáo Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, bao gồm cả nguyên nhân khách quan và chủ quan.

Thứ trưởng Nguyễn Đức Chi cho rằng, ở một số nơi vẫn còn tồn tại những hạn chế trong công tác chỉ đạo, điều hành; năng lực tổ chức triển khai; tình trạng né tránh, đùn đẩy trách nhiệm của một bộ phận cán bộ khi thực hiện 3 Chương trình này. Xuất phát từ tình hình đó, Bộ Tài chính đã tham mưu, báo cáo Thủ tướng Chính phủ ban hành Chỉ thị số 22/CT-TTg nhằm tăng cường hiệu quả tổ chức thực hiện và đẩy nhanh tiến độ giải ngân.

Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Chi trả lời câu hỏi của phóng viên tại Họp báo

Đề xuất triển khai đồng bộ các giải pháp, phấn đấu đạt 100% kế hoạch vốn năm 2026

Để khắc phục các nguyên nhân làm chậm tiến độ triển khai, thực hiện cũng như chậm giải ngân đối với 3 Chương trình mục tiêu quốc gia, hướng tới mục tiêu giải ngân cao nhất, phấn đấu đạt 100% kế hoạch năm 2026, Bộ Tài chính đề nghị các bộ, ngành, cơ quan từ Trung ương đến địa phương tập trung triển khai đồng bộ các giải pháp.

Trước hết, cần khẩn trương rà soát, hoàn thiện các cơ chế, chính sách và văn bản hướng dẫn liên quan đến việc thực hiện 3 Chương trình mục tiêu quốc gia. Các bộ, ngành theo chức năng, nhiệm vụ được giao cần rà soát toàn diện những nội dung còn thiếu, những quy định cần sửa đổi, bổ sung hoặc cần có hướng dẫn cụ thể nhằm bảo đảm hệ thống chính sách đồng bộ, dễ hiểu, dễ thực hiện. Theo Thứ trưởng, các quy định cần được xây dựng theo hướng rõ ràng, thống nhất cách hiểu và cách áp dụng để tránh phát sinh vướng mắc trong quá trình triển khai.

Giải pháp thứ hai là đề cao trách nhiệm của người đứng đầu trong tổ chức thực hiện. Thứ trưởng nhấn mạnh, các bộ, ngành, địa phương và các tổ chức được giao nhiệm vụ triển khai phải đề cao trách nhiệm của người đứng đầu. Hiện nay, việc đánh giá cán bộ được thực hiện thường xuyên, vì vậy việc gắn trách nhiệm này với kết quả thực hiện nhiệm vụ là hoàn toàn khả thi. Thủ tướng Chính phủ đã chỉ đạo gắn kết quả triển khai các Chương trình mục tiêu quốc gia và giải ngân nguồn vốn với việc đánh giá năng lực, mức độ hoàn thành nhiệm vụ của cán bộ. Đây là giải pháp hiệu quả cần được thực hiện nghiêm túc. Đối với những đơn vị, tổ chức hoặc người đứng đầu để xảy ra tình trạng chậm giải ngân, cần làm rõ trách nhiệm và có biện pháp xử lý theo quy định của Đảng và Nhà nước.

Thứ ba, cần tăng cường phân cấp, phân quyền đi đôi với tăng cường kiểm tra, giám sát. Các địa phương phải chủ động giải quyết các nội dung thuộc thẩm quyền; đồng thời thường xuyên rà soát, kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện nhằm bảo đảm tiến độ và hiệu quả của chương trình.

Thứ tư, tập trung nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ cơ sở trong các lĩnh vực quản lý đầu tư công, đấu thầu, tài chính, ngân sách và thanh quyết toán. Theo Thứ trưởng, đây là một trong những khâu còn hạn chế trong thực tiễn triển khai các Chương trình mục tiêu quốc gia. Mặc dù cùng thực hiện trong một khuôn khổ pháp lý thống nhất nhưng có địa phương làm tốt, có địa phương triển khai chậm. Điều đó cho thấy năng lực tổ chức thực hiện của đội ngũ cán bộ đóng vai trò rất quan trọng và cần tiếp tục được nâng cao thông qua đào tạo, bồi dưỡng và hướng dẫn chuyên môn.

Quang cảnh buổi Họp báo

Thứ năm, cần quán triệt đầy đủ các mục tiêu, yêu cầu và giải pháp đã được nêu trong Chỉ thị số 22/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ. Các bộ, ngành, địa phương, tổ chức và cá nhân liên quan phải nhận thức rõ ý nghĩa, hiệu quả của các Chương trình mục tiêu quốc gia để triển khai quyết liệt, đồng bộ các nhiệm vụ được giao, tránh tình trạng nguồn vốn đã được bố trí nhưng không được đưa vào sử dụng hiệu quả trên thực tế.

Giải pháp cuối cùng là công khai, minh bạch thông tin về kết quả thực hiện nhiệm vụ của các bộ, ngành, địa phương và tổ chức liên quan. Trên cơ sở đó, các cơ quan chức năng và toàn xã hội có thể tham gia giám sát quá trình thực hiện, đồng thời làm căn cứ đánh giá cán bộ. Đây là công cụ quan trọng góp phần nâng cao tinh thần trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân, qua đó tập trung nguồn lực và đẩy nhanh tiến độ giải ngân vốn thực hiện 3 Chương trình mục tiêu quốc gia.

“Tôi tin rằng nếu chúng ta triển khai nghiêm túc và đồng bộ các nhóm giải pháp như vậy, trong thời gian còn lại của năm 2026, các nhiệm vụ và kế hoạch vốn của các Chương trình mục tiêu quốc gia sẽ được giải ngân và sử dụng một cách hiệu quả nhất”, Thứ trưởng Nguyễn Đức Chi nhấn mạnh.

NT

Nguồn: Cổng Thông tin điện tử Bộ Tài chính