Cùng tham dự còn có các đồng chí Lãnh đạo, Ủy viên Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội; các đại biểu Quốc hội; các chuyên gia đến từ Ngân hàng Thế giới (WB) và Cục Kinh tế Liên bang Thụy Sỹ (SECO); các cán bộ của Vụ Ngân sách nhà nước, các Vụ, Cục liên quan thuộc Bộ và Tổ soạn thảo dự án Luật.

Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Chi phát biểu khai mạc Hội thảo. Ảnh: Tuệ Anh

Khẩn trương hoàn thiện dự thảo Luật

Phát biểu khai mạc Hội thảo sáng 7/9/2026, Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Chi cho biết, Nghị quyết Đại hội Đảng lần thứ XIV đã xác định xây dựng hoàn thiện thể chế là một trong ba đột phá chiến lược, đóng vai trò then chốt để khơi thông và giải phóng mọi nguồn lực xã hội. Thực hiện Kết luận số 18-KL/TW của Trung ương và Chỉ thị số 16/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ, Bộ Tài chính được giao chủ trì xây dựng dự án Luật hợp nhất Luật Đầu tư công với Luật Ngân sách nhà nước, trình Quốc hội tại Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI. Đây vừa là một yêu cầu cấp bách, vừa là nhiệm vụ hết sức nặng nề của ngành Tài chính trước Đảng, Nhà nước và Nhân dân, đánh dấu một bước tiến quan trọng trong công tác quản lý tài chính quốc gia.

Ngày 20/8/2026, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã ban hành Nghị quyết số 16/2026/UBTVQH16 bổ sung dự án Luật này vào Chương trình lập pháp năm 2026, trình Quốc hội cho ý kiến và thông qua tại kỳ họp thứ 2 (tháng 10/2026).

Trong tháng 8/2026, Chính phủ đã trình Quốc hội về định hướng chính sách xây dựng Luật (kèm theo dự thảo Luật) tại Kỳ họp không thường lệ lần thứ Nhất để cho ý kiến. Qua thảo luận, cơ bản các đại biểu Quốc hội đều nhất trí về việc hợp nhất nhất toàn diện Luật Đầu tư công với Luật Ngân sách nhà nước; trên cơ sở kế thừa, đồng thời sửa đổi, bổ sung các quy định của Luật Ngân sách nhà nước và Luật Đầu tư công để xử lý triệt để vướng mắc mà thực tiễn nhiều năm qua; phân bổ, sử dụng hiệu quả nguồn lực tài chính - ngân sách nhà nước, tạo động lực thúc đẩy tăng trưởng nhanh, bền vững đất nước trong thời gian tới.

Dự thảo Luật này đã được Bộ Tài chính gửi xin ý kiến thẩm định (lần 1) của Bộ Tư pháp. Trên cơ sở tiếp thu ý kiến của các đại biểu Quốc hội tại Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất; tiếp thu ý kiến góp ý của các Bộ, cơ quan trung ương, địa phương và ý kiến thẩm định của Bộ Tư pháp, Bộ Tài chính đang khẩn trương hoàn thiện hồ sơ để trình Chính phủ phê duyệt, trình Quốc hội theo đúng thời hạn được giao. Vì vậy, Hội thảo hôm nay có ý nghĩa rất quan trọng và thiết thực nhằm tiếp tục tiến trình hoàn thiện dự thảo Luật Ngân sách nhà nước (hợp nhất).

Ông Nguyễn Hữu Toàn, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội phát biểu tại Hội thảo. Ảnh: Tuệ Anh

Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội Nguyễn Hữu Toàn cho biết, Hội thảo là cơ hội để cơ quan thẩm tra, cơ quan soạn thảo cùng các chuyên gia tư vấn quốc tế, các đại biểu Quốc hội tiếp tục cùng nhau thảo luận. Đây là bước tiếp theo rất quan trọng để Chính phủ tiếp tục hoàn thiện dự thảo Luật để trình Quốc hội xem xét thông qua. Tại Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất vừa qua, Chính phủ đã trình Quốc hội dự thảo Luật Ngân sách nhà nước (hợp nhất). Trên cơ sở ý kiến của các đại biểu Quốc hội, cơ quan thẩm tra đã tổng hợp gửi tới Chính phủ các ý kiến phát biểu trên nhiều góc cạnh để nghiên cứu, rà soát, hoàn thiện dự án Luật để trình ra Quốc hội vào kỳ họp tháng 10 tới đây. Theo Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội Nguyễn Hữu Toàn, dự thảo Luật đưa ra tại Hội thảo lần này đã rà soát, tiếp thu nhiều ý kiến của các đại biểu Quốc hội để chỉnh lý, đưa ra những vấn đề trọng tâm nhằm tiếp tục hoàn thiện dự thảo Luật.

Bà Tehmina Khan, Chuyên gia Kinh tế trưởng phụ trách Việt Nam, Lào, Campuchia, Ngân hàng Thế giới cho biết, khi nhìn vào mục tiêu phát triển của Việt Nam trong thời gian tới, thì chúng ta đều thấy rằng có rất nhiều cải cách hành chính cũng như các dự án phát triển hạ tầng đang diễn ra mạnh mẽ. Để tất cả những cải cách trên trở thành hiện thực thì cần quản trị khu vực công và quản trị tài khóa thật vững chắc. Trong bối cảnh đó, việc hợp nhất Luật Đầu tư công với Luật Ngân sách nhà nước là cơ hội quan trọng để hiện đại hóa khung quản lý ngân sách nhà nước, nâng cao hiệu quả chi tiêu công, chất lượng các công trình đầu tư công, quản lý tài sản công cũng như hiệu quả của cơ chế quan hệ ngân sách giữa các cấp chính quyền. Cải cách này đặc biệt quan trọng với quy mô, mục tiêu phát triển của Việt Nam để đạt được tăng trưởng bền vững hai con số, đưa Việt Nam trở thành thu nhập cao vào năm 2045. Bà Tehmina Khan chia sẻ, Ngân hàng Thế giới và SECO trong 20 năm qua đã tích cực hỗ trợ Việt Nam trong lĩnh vực cải cách quản lý tài chính công và cam kết sẽ cùng các đối tác tiếp tục các hỗ trợ trong thời gian tới.

Bà Tehmina Khan, Chuyên gia Kinh tế trưởng phụ trách Việt Nam, Lào, Campuchia, Ngân hàng Thế giới. Ảnh: Tuệ Anh

Tập trung thảo luận nhiều nhóm vấn đề trọng tâm

Tại Hội thảo, ông Dương Tiến Dũng – Phó Vụ trưởng Vụ Ngân sách nhà nước, Bộ Tài chính đã trình bày về các nội dung hoàn thiện Dự thảo Luật Ngân sách nhà nước (hợp nhất). Các chuyên gia tư vấn cao cấp của Ngân hàng Thế giới và SECO đã chia sẻ ý kiến trên cơ sở kinh nghiệm quốc tế và thực tiễn tại Việt Nam. Hội thảo đã dành phần lớn thời gian để các đại biểu tham dự đi sâu thảo luận trực tiếp vào từng điều, khoản của dự thảo Luật Ngân sách nhà nước (hợp nhất).

Theo đề xuất của Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Chi, các đại biểu tham dự tập trung cho ý kiến đối với 8 nhóm vấn đề trọng tâm. Một là, việc tích hợp toàn diện kế hoạch đầu tư công vào kế hoạch tài chính 5 năm và dự toán chi ngân sách nhà nước hằng năm. Danh mục và mức chi đầu tư công 5 năm là một bộ phận của kế hoạch tài chính 5 năm; kế hoạch đầu tư công hằng năm tích hợp vào dự toán chi đầu tư công hằng năm.

Hai là, tiếp thu ý kiến Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Ủy ban Kinh tế và Tài chính, dự thảo Luật giữ như quy định hiện hành của Luật Đầu tư công: Về thẩm quyền phân bổ dự phòng chung chi đầu tư công 5 năm thuộc Ủy ban Thường vụ Quốc hội; thẩm quyền quyết định phân bổ chi tiết danh mục và mức chi đầu tư công 5 năm và hằng năm thuộc Hội đồng nhân dân.

Ông Dương Tiến Dũng – Phó Vụ trưởng Vụ Ngân sách nhà nước, Bộ Tài chính thông tin về các nội dung hoàn thiện Dự thảo Luật Ngân sách nhà nước (hợp nhất). Ảnh: Tuệ Anh

Thứ ba, nguyên tắc, tiêu chí, định mức phân bổ ngân sách nhà nước, tích hợp cả chi đầu tư công và chi thường xuyên, việc xử lý hợp nhất hai Nghị quyết hiện hành của Ủy ban Thường vụ Quốc hội để thực sự gắn kết việc phân bổ chi đầu tư, chi thường xuyên trong tổng thể nguồn lực ngân sách nhà nước trung hạn. Những vẫn đề chi tiết, cụ thể của từng lĩnh vực chi đầu tư, thường xuyên, Chính phủ sẽ xây dựng tiêu chí định mức, báo cáo Chính phủ trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội quyết định.

Thứ tư, những nội dung dự thảo đề xuất giao Chính phủ quy định chi tiết, thay vì quy định tại Luật như hiện nay, để đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, vừa bảo đảm để Luật ổn định, vừa đủ linh hoạt trong điều hành, không tạo khoảng trống pháp lý.

Thứ năm, phân cấp nguồn thu, nhiệm vụ chi giữa ngân sách trung ương và ngân sách địa phương, nhất là phân chia nguồn thu tiền sử dụng đất, tiền thuê đất; ghi thu, ghi chi tiền nhà đầu tư ứng trước đền bù, hỗ trợ tái định cư (được giảm trừ vào số thu tiền sử dụng đất, tiền thuê đất phải nộp ngân sách nhà nước); phân cấp nguồn thu, nhiệm vụ chi giữa cấp tỉnh và cấp xã do Hội đồng nhân dân cấp tỉnh quyết định theo hướng ổn định, lâu dài; chi viện trợ của NSĐP cho địa phương nước ngoài...

Thứ sáu, các nhiệm vụ chi có tính chất đầu tư được bố trí từ hai nguồn (chi đầu tư phát triển khác và chi thường xuyên) theo quy định tại Điều 40 cũng có nhiều ý kiến về tiêu chí phân định “tổng kinh phí lớn” và “tổng kinh phí nhỏ”, về nguyên tắc kiểm soát để bảo đảm khả thi, phù hợp tính chất khoản chi, đồng thời hạn chế tình trạng “lách” sang bố trí nguồn chi thường xuyên, không đúng tính chất các khoản chi đầu tư.

Quang cảnh Hội thảo. Ảnh: Tuệ Anh

Thứ bảy, tăng sự chủ động trong điều hành ngân sách: cơ chế cho phép phân bổ, sử dụng số tăng thu ngay trong quá trình chấp hành ngân sách (không chỉ đến khi kết thúc năm); sử dụng dự phòng ngân sách, quỹ dự trữ tài chính để xử lý các nhiệm vụ quan trọng, cấp bách vì lợi ích quốc gia, dân tộc, ổn định kinh tế vĩ mô.

Thứ tám, rà soát các quy định về chuyển nguồn, hạn chế chuyển nguồn lớn, kéo dài nhiều năm: Thu hẹp phạm vi chi chuyển nguồn đầu tư công, bổ sung thời hạn chi tối đa thêm 12 tháng đối với các khoản được chuyển nguồn, tăng quyền chủ động cho địa phương.

Ngoài các nhóm vấn đề nêu trên, dự thảo Luật còn nhiều nội dung mới về phạm vi điều chỉnh, áp dụng pháp luật, sử dụng bội chi ngân sách địa phương, ban hành chính sách chế độ mới, quyết toán ngân sách hằng năm và các điều khoản thi hành, chuyển tiếp. Tại Hội thảo, các đại biểu bám sát từng Điều, khoản để cho ý kiến cụ thể, thiết thực. Các ý kiến đóng góp tại Hội thảo được Tổ soạn thảo lắng nghe, nghiên cứu, tổng hợp đầy đủ, khách quan và tiếp thu nghiêm túc.

Tuệ Anh

Nguồn: Cổng Thông tin điện tử Bộ Tài chính